De privacyfuik: hoe het debat over AI bij de fiscus ontspoort

Begin september 2025 werd door de minister van Financiën aangekondigd dat artificiële intelligentie (AI) zou worden ingezet bij de controle van belastingplichtigen. In wezen zou AI de fiscus helpen voorspellen welke belastingplichtigen (vermoedelijk) de fiscale wet overtreden.

Een actueel voorbeeld van dit initiatief vanuit de federale regering betreft de recente aanname van een wet die het mogelijk maakt om automatische datamining en datamatching (met inbegrip van profilering) toe te passen op de gegevens uit het CAP (het centraal aanspreekpunt voor rekeningen en financiële contracten) [1]. Concreet zullen de gegevens van het CAP automatisch worden vergeleken met de gegevens uit het fiscale dossier van elke belastingplichtige. In geval van bepaalde discrepanties of knipperlichten (bv. een onverklaarbare stijging van een banksaldo gelet op de geregistreerde inkomsten van de belastingplichtige) zou het dossier voor controle worden overgemaakt aan een fiscale controleur.

In het debat over het gebruik van AI door de fiscus gaat het vaak over privacy. Maar het privacy argument polariseert. Waar het echt om gaat is het oordeelkundig inzetten van AI zodat de grondrechten van de belastingplichtige niet worden geschonden. En daarvoor is in de eerste plaats een beter wettelijke kader nodig dat transparantie biedt over dit gebruik en dat de nodige waarborgen voorziet.

Mr. Sylvie De Raedt schreef hier een column over in het magazine Trends.

U kan deze column hier lezen.

[1] Het gaat om een centrale databank waarin alle Belgische en buitenlandse bankrekeningen van Belgische belastingplichtigen worden geregistreerd. Sinds 2021 zijn in dit register ook de halfjaarlijkse saldi van de Belgische rekeningen en financiële contracten opgenomen.