De singlevermindering werd ingevoerd om tegemoet te komen aan de groeiende groep alleenstaanden zonder rechtstreekse erfgenamen. Waar voorheen enkel de beperkte regeling van de vriendenerfenis bestond, biedt de nieuwe maatregel een aanzienlijk ruimer en eenvoudiger voordeel.
De vroegere vriendenerfenis kende slechts een beperkte toepassing en was bovendien complex in berekening. De singlevermindering betekent een duidelijke verbetering: een eenvoudigere berekening, een aanzienlijk hoger fiscaal voordeel en een ruimer toepassingsgebied.
De vermindering geldt wanneer de erflater op het moment van overlijden geen partner en geen afstammelingen in rechte lijn heeft, en er via een (notarieel of eigenhandig) testament één of meerdere natuurlijke personen worden aangeduid die het voordeel kunnen inroepen.
Het gunsttarief bedraagt 3 % op de eerste schijf tot € 50.000 en 9 % op de schijf tussen € 50.000 en € 100.000.
Dit voordeel geldt per nalatenschap en is beperkt tot een totaalbedrag van € 100.000, dat eventueel pro rata wordt verdeeld over meerdere begunstigden.
De nieuwe regeling is van toepassing op nalatenschappen die openvallen vanaf 1 januari 2026.
Testamenten opgesteld vóór die datum kunnen nog toepassing geven aan de oude regeling van de vriendenerfenis, maar nieuwe testamenten niet meer. Bij samenloop krijgt de singlevermindering steeds voorrang.
Volgens Vlabel vormt het loutere bestaan van bepaalde personen in de omgeving van de erflater geen belemmering voor de toepassing van de singlevermindering. Het gaat onder meer om een feitelijk samenwonende partner, een stief- of zorgkind en een gewoon geadopteerd kind zonder wettelijk erfrecht.
Deze personen verhinderen de toepassing van de vermindering niet, zolang er geen effectief legaat aan hen wordt toegekend én het tarief in rechte lijn niet van toepassing wordt. Dat kan zelfs via een fictiebepaling gebeuren (bv. wanneer er sprake is van een niet-geregistreerde bankgift aan die persoon binnen de vijf jaar voor het overlijden).
Met deze interpretatie kiest Vlabel duidelijk voor een pragmatische benadering, waarbij het gezond verstand het haalt van een strikte lezing van het decreet.
De letterlijke interpretatie van de regelgeving zou immers kunnen leiden tot onredelijke en moeilijk controleerbare situaties. Zo kon bijvoorbeeld het bestaan van een kind uit een vorige relatie van een vooroverleden partner ertoe leiden dat broers of zussen geen aanspraak konden maken op het voordeel.
In de praktijk zou het bovendien bijzonder moeilijk voor Vlabel zijn om dergelijke familiale situaties correct te gaan controleren. Met het tolerantiestandpunt SP 26005 komt Vlabel hieraan tegemoet.
Voortaan volstaat het dat personen die onder het tarief in rechte lijn vallen, effectief worden uitgesloten van een legaat, om de singlevermindering te kunnen toepassen.
Met standpunt SP 26005 brengt Vlabel niet alleen duidelijkheid, maar ook een meer rechtvaardige en werkbare toepassing van de singlevermindering.
Voor wie zijn nalatenschapsplanning wil optimaliseren, is het aangewezen om bestaande testamenten te laten herbekijken in het licht van deze nieuwe regeling. Ons kantoor kan u hierbij ondersteunen.
Doolaege, Verbist & De Meyere BV
Koning Albertlaan 165
9000 Gent
BE 0647.999.788
+32 (0) 9 242 80 10
info@dvdtaxlaw.be
