Spontane registratie van een bankgift of handgift

Schenkingen van gelden of effecten via overschrijving (bankgift) of fysiek van ‘lichamelijke’ zaken zoals juwelen, kunst, goud (handgift), zonder tussenkomst van een notaris, zijn in België nog steeds populair omdat er geen verplichte registratie met betaling van de schenkbelasting mee gepaard gaat:

3% (Vlaanderen en Brussel) of 3,3% in Wallonië voor rechte lijn en tussen partners of
5,5 % (Wallonië) of 7 % (Vlaams Gewest en Brussel) voor alle anderen

Dit ondanks het feit dat deze werkwijze sinds 1 januari 2022 (Wallonië), 1 januari 2025 (Vlaanderen) en 1 januari 2026 (Brussel) iets minder aantrekkelijk is geworden wegens de verlenging van de risicotermijn van 3 naar 5 jaar waarbinnen toch erfbelasting verschuldigd wordt indien de schenker in die periode zou overlijden.

Wie binnen de 5 jaar nadien zwaar ziek wordt met een risico op overlijden of u bent wars van ieder risico en wil absolute zekerheid dat er nooit erfbelasting op de gift zal geheven worden.

U kan zelf het heft in handen nemen en de bank- of handgiftdocumenten spontaan registreren.

Wij gaan in dit artikel niet in op de te volgen werkwijze voor een geldige bankgift of handgift die dikwijls door de bankinstelling wordt begeleid met modellen, maar specifiek op de mogelijkheden tot spontane registratie.

Wat moet worden aangeboden voor de registratie van een bankgift of handgift?

De aanbieding ter registratie zal een aantal stukken moeten bevatten zoals de intentieverklaring indien de schenker voorwaarden aan de gift verbond, de overschrijving(en) en de bewijsovereenkomst (pacte adjoint) of een afzonderlijk registratiedocument waarin de fiscale verklaringen zijn opgenomen.

Verplichte info voor registratie van een bankgift of handgift die in de aangeboden stukken moeten vermeld zijn om een weigering van registratie te voorkomen:

Naam, adres, geboortedatum en geboorteplaats van schenker en begiftigde
Fiscale woonplaats(en) van de schenker in de 5 jaar voorafgaand aan het moment van registratie (niet het moment van de schenking)
Voorwerp en waarde van het geschonkene
Datum van de schenking
De vermelding dat de gift door de schenker animus donandi gebeurde (d.w.z. zonder tegenprestatie) en de begiftigde aanvaardde
De verwantschapsband tussen schenker en begiftigde
De handtekening van schenker en begiftigde
In geval van fysieke registratie of registratie per post: de gegevens van de aanvrager (naam/adres)

Hoe een bankgift of handgift ter registratie aanbieden?

Fysiek bij een kantoor Rechtszekerheid (uitsluitend na afspraak) tijdens de openingsuren iedere werkdag 9-12u. Gebeurt in de praktijk minder en minder en het is niet helemaal duidelijk of dit de facto nog kan aangezien de registratie van onderhands akten sinds 10 maart 2025 in principe verplicht digitaal moet gebeuren en de uitzondering voor personen zonder ondernemingsnummer enkel de aanbieding per post voorziet.
Registratie per (aangetekende) post door verzending aan het scanningcentrum van de FOD financiën. Ook hier is het nemen van een kopie aangewezen.
Online via MyMinfin is mogelijk sinds 1 mei 2022, door eenieder, zelfs wanneer deze persoon niet de schenker of begiftigde is. Dit kan via het tabblad ‘mijn interacties’ waar men kan aankruisen of men dit voor zichzelf of voor iemand anders doet.

De verdere communicatie zal via de aanbieder verlopen. Zo zal het bewijs van registratie verschijnen in de MyMinfin van de aanbieder onder ‘mijn documenten’.

Neerlegging onder de minuten van een notaris is aangewezen in extremis omdat men niet gebonden is aan de openingsuren van het registratiekantoor. Na de neerlegging en ondertekening van de depotakte (met vermelding van het exacte tijdstip ervan want dit moet vóór het overlijden gebeuren) heeft de notaris nog 15 dagen de tijd om alle stukken ter registratie aan te bieden.

Wat is de belastbare grondslag in geval van een spontane registratie van een bankgift of handgift?

Indien er geruime tijd bestaat tussen de gift en de registratie ervan, kunnen er verschillende elementen die belangrijk zijn voor de registratie een wijziging hebben ondergaan.

Zo kan bvb de waarde van een geschonken effectenportefeuille wijzigen, of kan de schenker inmiddels verhuisd zijn naar een ander gewest of kan het voorwerp veranderd zijn wegens zaakvervanging/herbelegging of teniet gegaan zijn.

Voor het voorwerp moet gekeken worden naar het moment van de schenking zoals de effecten die opgenomen zijn in de pacte adjoint zelf al zijn deze herbelegd in de portefeuille, maar gewaardeerd op het ogenblik van de aanbieding ter registratie; Idem worden bvb. gouden munten of een goudbaar, zelfs indien deze intussen verkocht zijn door de begiftigde, gewaardeerd op het moment van de registratie.

In die gevallen zal er een aanvullende verklaring nodig zijn om bij de aanvraag tot registratie te voegen. Deze moet door schenker en begiftigde ondertekend worden. Voor Vlaanderen volstaat de ondertekending door de begiftigde als de pacte adjoint wel door schenker en begiftigde is ondertekend.

Op welk moment is de registratie van een bankgift of handgift geldig gebeurd?

cruciaal: enkel wanneer de aanbieding op werkdagen tussen 9u en 12u gebeurt zal de registratie nog diezelfde dag plaatsvinden. Laad men de documenten in het weekend of op een feestdag op Myminfin op dan gebeurt de registratie pas de eerstvolgende werkdag!

Het lokalisatiecriterium voor de heffing van de schenkbelasting op een bankgift of handgift bepaalt welk gewest bevoegd is: nl. het gewest waar de fiscale woonplaats van de schenker gedurende 5 jaar vóór de aanbieding ter registratie van de onderhandse schenking en niet het moment van bvb. de overschrijving) het langst gevestigd is geweest.

Dit is een belangrijk aandachtspunt want in Vlaanderen is de registratie vóór het overlijden van de schenker voldoende om te ontsnappen aan de heffing van de erfbelasting, zelfs als het aanslagbiljet nog niet is verstuurd aan de begiftigde of de schenkbelasting nog niet is betaald.

In Brussel en Wallonië moet de schenkbelasting betaald zijn vooraleer men registreert.

Conclusie

Wanneer u een bankgift of handgift ontvangt is het nuttig om reeds te bekijken of alle gegevens opgenomen zijn in documenten die nodig zijn om ter registratie aan te bieden en dit alles in één pdf of ander toegelaten formaat in te scannen.

Wanneer de registratie niet kort na de gift overwogen wordt, is het ook van belang te weten welke informatie bij de aanbieding ter registratie nog zal toegevoegd moeten worden in een aanvullende verklaring zoals bvb. een nieuwe waardering.

DVDTAXLAW kan u bijstaan voor alle vragen aangaande de spontane registratie van een handgift of bankgift en de online registratie voor u uitvoeren.

< Volgende berichten