Samenvatting
De rechtbank in Gent oordeelde in een zaak van ons kantoor op 27 januari 2026 dat een erfgenaam recht had op het verlaagde tarief van erfbelasting voor zijn managementvennootschap naar aanleiding van het overlijden van zijn echtgenote. Zij bezat ook 50% van de aandelen van de vennootschap. De Vlaamse Belastingdienst had het gunsttarief geweigerd omdat de vennootschap een loutere “managementvennootschap” zou zijn en geen nijverheids-, handels-, ambachts- of landbouwactiviteit zou uitoefenen. De rechtbank is de administratie hierin niet gevolgd. De Vlaamse Belastingdienst heeft ondertussen berust in de uitspraak.
Situering
De gunstregeling in het kader van een overlijden is uitgewerkt in de artikelen 2.7.4.2.2.-2.7.4.2.4. van de Vlaamse Codex Fiscaliteit. Voor schenkingen van familiale vennootschappen bestaat een gelijkaardige regeling. In een eerder nieuwsartikel werd het fiscaal regime voor familiale vennootschappen met de recente uitsluiting voor residentieel vastgoed toegelicht. De Vlaamse Belastingdienst meende ten onrechte dat managementvennootschappen eveneens zijn uitgesloten. Deze zaak had weliswaar nog betrekking op de oude regeling, maar hieraan is niets gewijzigd. De zaak is daardoor zeker op vandaag ook nog relevant.
Overwegingen van de rechtbank
De managementvennootschap heeft een economische activiteit
Uit de statuten en activiteiten blijkt dat de activiteit van de vennootschap bestaat uit adviesverlening aan derden op het vak van management en marketing. Het gaan niet om een “managementvennootschap” in de klassieke betekenis van het woord, zijnde een vennootschap die uitsluitend een bestuursmandaat uitoefent in een verbonden vennootschap.
De vennootschap verleent haar managementdiensten tegen betaling aan derden (geen dochtervennootschappen) en biedt haar diensten aan op de markt.
De kernactiviteit van de vennootschap bestaat dan ook in het actief uitoefenen van bestuurstaken en het actief voeren van beleid en controle, en kan daarom als een familiale vennootschap kwalificeren. Aan de tweede voorwaarde is voldaan.
De managementvennootschap heeft een reële economische activiteit
De bepaling roept vervolgens een wettelijk vermoeden in het leven, op grond waarvan een vennootschap geacht wordt geen reële economische activiteit te hebben indien twee parameters in de jaarrekening van de vererfde vennootschap cumulatief vervuld zijn.
De door de familiale vennootschap uitgeoefende activiteit moet dus een bijkomend kenmerk hebben, in die zin dat de activiteit gericht moet zijn op het creëren van een economische (maatschappelijke) ondernemingswaarde. Het niet hebben van een reële economische activiteit wordt op weerlegbare wijze verbonden aan die twee parameters in de jaarrekening.
Indien de beide parameters inzake bezoldigingen (te weinig) en vastgoed (te veel) cumulatief voorhanden zijn (zoals in casu) dan wordt weerlegbaar vermoed dat er geen reële economische activiteit is. De belastingplichtige kan dan aantonen dat er toch een activiteit voorligt, die daadwerkelijk en actief wordt uitgeoefend en die gericht is op het op duurzame wijze genereren van een maatschappelijke meerwaarde.
Dit is het geval voor een vennootschap wiens kernactiviteit bestaat uit het actief uitoefenen van bestuurstaken en het actief voeren van beleid en controle. De vennootschap treedt hierbij in concurrentie met andere marktdeelnemers en verricht daadwerkelijk economische activiteiten op duurzame wijze. Het feit dat het zwaartepunt van de dienstverlening een leidinggevend karakter vertoont (CEO, dagelijks bestuurder en managementconsultancy), doet geen afbreuk aan het economisch karakter van haar activiteit, in tegendeel. De vergoedingen die de vennootschap voor haar leidinggevende activiteiten ontvangt, worden o.m. berekend in functie van het behalen van bepaalde omzet doelstellingen en groei-targets, en zijn dus gekoppeld aan deze prestaties.
Ook aan de derde voorwaarde is voldaan.
Besluit
De rechtbank is van oordeel dat voor de managementvennootschap kan genoten worden van het verlaagd tarief voor familiale vennootschappen en ontheft de aanslagen in de erfbelasting.
Heeft u ook bijstand nodig in een fiscale procedure of advies op maat over uw familiale vennootschap, dan bent u hier aan het juiste adres.