Vlabel versoepelt boetebeleid erfbelasting: geen belastingverhoging bij duidelijke vergissing

Problematiek van de belastingverhogingen bij overtredingen inzake de erfbelasting

De erfgenamen, de algemene legatarissen en begiftigden moeten in geval van een overlijden een aangifte van nalatenschap indienen bij de Vlaamse Belastingdienst. Deze aangifte moet binnen een strikte termijn worden ingediend en dient volledig te zijn.

In geval van een laattijdige of onjuiste aangifte (met inbegrip van een tekortschatting van de verkoopwaarde), is er een belastingverhoging verschuldigd. Het tarief van deze belastingverhoging loopt momenteel op tot 20% (indien de overtreding werd gepleegd zonder ontduikingsopzet).

Op dit moment voorziet de Vlaamse Codex Fiscaliteit reeds in de mogelijkheid voor de Vlaamse Belastingdienst om kwijtschelding of vermindering van een belastingverhoging te verlenen wanneer de belastingplichtige bewijst “niet in fout te zijn”. In de praktijk wordt dit criterium zeer streng ingevuld door de Vlaamse fiscus. In de praktijk zal daarom slechts in uitzonderlijke gevallen worden overgegaan tot kwijtschelding of vermindering.

Doelstellingen van de Vlaamse Regering

De huidige Vlaamse Regering, die op 30 september 2024 de eed heeft afgelegd, deelde in haar regeerakkoord mee dat er reeds een aanpak bestaat om de hoge tarieven van allerlei fiscale boetes te milderen. Zij kondigde in het regeerakkoord haar doelstelling aan om deze aanpak voort te zetten waarbij zij bovendien aankondigde dat onderzocht zal worden hoe die aanpak kan worden veralgemeend.

Ook in de beleidsnota 2024-2029 van Financiën en Begroting werd erkend dat de huidige regels rond belastingverhogingen in bepaalde gevallen als onbillijk ervaren worden. Er werd erkend dat het indienen van een aangifte van nalatenschap op een correcte en volledige manier niet altijd gemakkelijk is en er werd bevestigd dat een mildering van de belastingverhogingen in bepaalde situaties dan ook aangewezen is.

Intussen werden de eerste stappen gezet om deze doelstellingen te verwezenlijken.

Vlabel-standpunt nr. 25012: geen belastingverhoging in geval van een “duidelijke vergissing”

Op 2 december 2025 werd de eerste concrete stap  gezet door de publicatie van het Vlabel-standpunt nr. 25012 van 1 december 2025.

Dit officiële standpunt heeft betrekking op “duidelijke” vergissingen die bij het indienen van de aangifte van nalatenschap werden begaan. Meer bepaald kondigt de Vlaamse Belastingdienst in dit standpunt aan dat dergelijke duidelijke vergissingen aan de belastingplichtige zullen worden gemeld met een voorstel tot remediëring en dat – als de belastingplichtige hieraan gevolg verleent – er geen belastingverhoging zal worden opgelegd.

Op deze manier geeft Vlabel dus vorm aan het voornemen van de Vlaamse Regering om de principieel verschuldigde belastingverhoging in bepaalde onbillijke omstandigheden te “verhinderen”.  

Werkwijze en gevolgen

In het Vlabel-standpunt nr. 25012 wordt uiteengezet dat – indien de Vlaamse Belastingdienst bij de berekening op zicht van de aangifte een duidelijke vergissing of onvolkomenheid vaststelt – zij de aangever hierop attent zal maken. Meer bepaald zal zij steeds een voorstel tot remediëring of een verzoek tot het aanleveren van bijkomende informatie aan de aangever verzenden.

De aangever zal dan – volgens het standpunt – daaropvolgend beschikken over een termijn van 14 dagen om te reageren.

In het standpunt wordt toegelicht dat – wanneer de aangever tijdig en correct ingaat op het voorstel tot remediëring – er geen belastingverhoging zal worden opgelegd, waardoor duidelijke vergissingen zonder sanctie kunnen worden rechtgezet.

Wanneer is er sprake van een duidelijke vergissing in de erfbelasting?

In het Vlabel-standpunt nr. 25012 wordt verschillende malen benadrukt dat de belastingverhoging enkel achterwege zal blijven indien het gaat om een “duidelijke vergissing”.

Wat onder een “duidelijke vergissing” dient te worden verstaan, wordt in het standpunt niet in algemene bewoordingen gedefinieerd. Wel worden in het standpunt enkele voorbeelden van dergelijke vergissingen gegeven, waarbij de Vlaams Belastingdienst verduidelijkt dat deze voorbeelden “niet-limitatief” noch “bindend” zijn.

De volgende voorbeelden worden gegeven:

• het aangeven van een goed als behorend tot het eigen vermogen in plaats van behorend tot het gemeenschappelijk vermogen en omgekeerd
• een onjuist aandeel van een onroerend goed wordt vermeld als toebehorend aan het gemeenschappelijk vermogen
• inversie van cijfers in tegoeden van bankrekeningen
• ontbreken van stukken tot bewijs van het passief van de nalatenschap
• ontbreken van handtekeningen op een gezamenlijke aangifte
• inboedel wordt aangegeven voor de verzekerde waarde in plaats van voor de venale waarde
• een onjuist bedrag van een bankrekening
• een pro memorie vermelding
• onduidelijkheid in de aangifte aangaande een begrafenisverzekering
• onduidelijkheid in de aangifte inzake inkorting
• een niet-geregistreerde schenking wordt aangegeven als geregistreerde schenking of omgekeerd

Onze beoordeling

Het recente Vlabel-standpunt nr. 25012 betreft een welgekomen versoepeling van het tot op vandaag toegepaste boetebeleid van de Vlaamse Belastingdienst. Het standpunt betekent een duidelijke veruitwendiging van de aangekondigde doelstelling van de Vlaamse Regering om te streven naar een menselijkere toepassing van de fiscale regelgeving (met inbegrip van het recht op fiscale vergissing).

Hoewel deze eerste stap dus kan worden toegejuicht, dient niettemin te worden afgewacht hoe de Vlaamse Belastingdienst dit standpunt in de praktijk zal toepassen. Meer bepaald zal moeten blijken hoe soepel Vlabel zich zal opstellen bij de kwalificatie van een fiscale inbreuk als een “duidelijke” vergissing of onvolkomendheid.

Toekomstige initiatieven inzake de vermindering van de sancties (?)

Het Vlabel-standpunt nr. 25012 vormt een eerste stap in de verwezenlijking van een veel ruimere doelstelling van de Vlaamse Regering. Naast de “verhindering” van belastingverhogingen, heeft de huidige Vlaamse Regering immers ook aangekondigd dat zij een algemene “vermindering” van de fiscale sancties nastreeft bij overtreding van de Vlaamse Codex Fiscaliteit.

Wij stellen vast dat deze laatste intentie intussen ook werd geformaliseerd door het goedkeuren van een ‘voorontwerp van decreet tot wijziging van de Vlaamse Codex Fiscaliteit van 13 december 2013 wat betreft billijkheid inzake de toepassing van fiscale wetgeving‘.

Aangezien dit voorontwerp nog niet werd ingediend in het Vlaamse Parlement (enkel goedkeuring op regeringsniveau), worden de concrete voorgestelde wijzigingen (nog) niet in detail besproken in dit nieuwsbericht.

Wel kunnen wij u nu reeds meedelen dat er in dit voorontwerp werd voorzien in de vermindering van verschillende in de Vlaamse Codex Fiscaliteit voorziene belastingverhogingen inzake de erfbelasting en registratiebelasting. In het algemeen kan dienaangaande worden vastgesteld dat het maximale tarief van de belastingverhogingen (voor overtredingen zonder ontduikingsopzet) verlaagd zou worden van 20% naar 10%.

DVDTAXLAW is een gespecialiseerd fiscaal advocatenkantoor met ruime ervaring en doorgedreven expertise in erfbelasting en registratiebelasting.

Het kantoor adviseert cliënten niet alleen inzake hun successie- en vermogensplanning, maar verleent ook juridische bijstand bij fiscale controles en geschillen met de Vlaamse Belastingdienst.

Bent u het oneens met een belastingverhoging in de erf- of registratiebelasting? Voorkom dat u onnodig te veel betaalt. Onze specialisten analyseren uw dossier grondig en geven u een eerlijk advies over de slaagkansen van een betwisting. Samen bepalen we de juiste strategie.